Ga naar hoofdinhoud

Batterijen sorteren: het Sortbat sorteersysteem

Verschillende soorten batterijen moeten op verschillende manieren gerecycleerd worden. Dat betekent dat batterijen na inzameling eerst gesorteerd moeten worden om de belangrijkste chemische families van elkaar te scheiden. In België gebeurt dat bij Sortbat, het sorteercentrum van Bebat, en dit leidt tot zeven uitgaande stromen:

  • Alkaline- en zink-koolstofbatterijen

    Huishoudbatterijen die veel gebruikt worden in kleinere apparaten zoals afstandsbedieningen, speelgoed en klokken.

  • Lithium primair

    Vaak gebruikt in speelgoed en geïmplanteerde medische apparaten zoals pacemakers, vanwege hun lange levensduur, hoge energiedichtheid en hoge spanning.

  • Herlaadbare lithiumbatterijen

    Herlaadbare lithium-ionbatterijen gebruikt in telefoons, laptops en elektrische voertuigen.

  • Nikkel-cadmium

    Duurzame, herlaadbare batterijen gebruikt in oudere camera-apparatuur, specifieke medische apparaten en noodverlichting.

  • Nikkel-metaalhydride

    Duurzame en goedkope herlaadbare batterijen, gebruikt in elektrisch gereedschap, camera's en andere draagbare elektronica.

  • Loodzuuraccu's

    Zware accu's gebruikt in voertuigen (van ontstekingssystemen in auto's tot boten) en noodstroomsystemen.

  • Knoopcellen

    Kleine knoopcelbatterijen gebruikt in horloges, digitale thermometers, gehoorapparaten, ...

Het sorteerpoces

Bij Sortbat doorlopen de ingezamelde batterijen een sorteerproces bestaande uit drie stappen. Door handmatige verwerking te combineren met mechanische en geautomatiseerde technieken, worden de batterijen geleidelijk gescheiden in duidelijk gedefinieerde stromen, klaar om veilig en efficiënt gerecycleerd te worden.

Stap 1: Voorsortering

De batterijen komen meestal in vaten aan bij het sorteercentrum. Met een kleine kraan worden die op een transportband uitgekiept. Langs deze transportband worden de batterijen eerst met de hand voorgesorteerd. Eventuele stukken afval worden verwijderd. Als er zakken (gevuld met batterijen) op de band liggen, worden deze opengesneden om ook de batterijen in de zakken te kunnen sorteren. 

Soms belanden onverwachte items zoals blikjes, voedselresten of luiers in de stroom, die ook worden verwijderd. Er wordt gewerkt aan een systeem dat automatisch niet-conforme items detecteert en foto’s maakt voor monitoring.

Batterijpacks worden onmiddellijk ingedeeld in zes categorieën op basis van hun chemische samenstelling: elektrische toestellen met ingebouwde batterijen, en oplaadbare lithium-, alkaline-, lood-, NiMH- en NiCd-packs.

Manuele-sortering

Stap 2: Mechanische sortering

De batterijen bewegen over een trillend platform met roosters van oplopende grootte, waardoor ze worden gescheiden in verschillende fracties op basis van grootte. De kleinste items worden als eerste gescheiden: knoopcellen en klein restmateriaal, samen met vermiculiet. Deze fractie gaat niet door de volgende sorteerstappen, maar wordt onmiddellijk correct afgevoerd en gerecycleerd.

Vervolgens worden losse batterijen gescheiden van batterijpacks. De zeef is zo ontworpen dat dit optimaal gebeurt: losse batterijen worden naar het toevoerapparaat geleid, terwijl batterijpacks rechtstreeks naar de karakterisatie-eenheid gaan. Knoopcellen, 4,5V- en 9V-batterijen worden apart verzameld en zijn klaar voor recyclage.

Bebat_sorting_mechanical-sorting

Stap 3: Toevoer

Na het mechanische sorteren worden de individuele batterijen en batterijpacks via aparte toevoerkanalen naar de toevoereenheid (singulator) gebracht, die ze in één enkele rij schikt. Vanuit de singulator worden de batterijen doorgestuurd naar de karakterisatie-eenheid voor verdere sortering.

Feed

Stap 4: Automatisch sorteren met AI-karakterisering

De laatste en meest geavanceerde stap in het sorteerproces maakt gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) en röntgentechnologie. Naarmate het aantal apparaten op batterijen en het aantal batterijtypes toeneemt, wordt het sorteren steeds complexer. Sommige batterijen hebben misschien dezelfde afmetingen maar wel verschillende chemische samenstellingen, wat het moeilijker maakt om ze van elkaar te scheiden. Vooral de groeiende variatie binnen lithium-ion-chemieën maakt het extra moeilijk.

Dankzij de combinatie van kunstmatige intelligentie (AI) en röntgenscans kan de karakterisatie-eenheid alle soorten huishoudbatterijen nauwkeurig identificeren, zelfs als ze gecorrodeerd zijn. Lasers en röntgenscans identificeren elke batterij op basis van hun chemische samenstelling: van cilindrische batterij tot batterijpacks, dit geautomatiseerde systeem deelt batterijen in op basis van chemie, zoals lithium, alkaline, zink-koolstof en meer.

AI

Na identificatie wordt elke batterij automatisch naar de juiste container geleid op basis van zijn chemie, klaar voor een veilige, conforme en traceerbare recyclage. Deze technologie verhoogt de veiligheid, verlaagt de kosten en zet een nieuwe standaard voor het sorteren van batterijen.

  • Het op AI gebaseerde systeem kan nauwkeurig vervormde, gecorrodeerde of beschadigde batterijen sorteren, zelfs als hun uiterlijk of gewicht misleidend is. 
  • Dit zorgt ervoor dat batterijen worden geïdentificeerd en gescheiden op basis van hun daadwerkelijke inhoud, wat de zuiverheid van de recyclagestromen verbetert.

Sortbat ontmantelt ook grotere batterijen en is voortdurend op zoek naar nieuwe toepassingen en kansen om batterijen een tweede leven te geven.

Zodra ze gesorteerd zijn op categorie, beginnen de batterijen aan hun transformatieproces. Ze worden naar gecertificeerde, goedgekeurde recyclagebedrijven gestuurd om gerecycleerd te worden. Voor elke categorie gebeurt dit volgens een specifiek proces, waarbij metalen en andere componenten worden teruggewonnen en opnieuw kunnen worden gebruikt als grondstoffen.